Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi’nde düzenlenen "Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı" kapsamında açıklanan yeni vergi teşvikleri, ekonomi gündemine bomba gibi düştü. Özellikle yurt dışı sermaye sahiplerine ve küresel şirketlere tanınan 20 yıllık vergi muafiyetleri, bir taraftan "yatırım hamlesi" olarak alkışlanırken, diğer taraftan "yurttaşın sırtındaki vergi yükünü artıracağı" gerekçesiyle sert eleştirilerin hedefi oldu.

KÜRESEL ŞİRKETLERE İSTANBUL FİNANS MERKEZİ AYRICALIĞI

Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklanan pakete göre, İstanbul Finans Merkezi (İFM) küresel ticaretin yeni üssü haline getirilecek. Düzenlemenin en dikkat çeken maddeleri şunlar:

İFM bünyesinde yapılan transit ticaret faaliyetlerinde vergi indirimi %50'den %100'e çıkarıldı. Yani bu kazançlardan artık hiç vergi alınmayacak. İFM dışındaki transit ticarette ise kazancın %95'i vergi dışı kalacak.

Bölgesel merkezlerini Türkiye'ye taşıyan küresel devler, 20 yıl boyunca İFM içindeki kazançlarında %100, dışındaki kazançlarında ise %95 vergi indiriminden yararlanacak.

YURT DIŞINDAN GELENLERE "SIFIR VERGİ"

 Son 3 yılda Türkiye'de vergi mükellefi olmayıp ülkeye gelen kişilerin, yurt dışı kaynaklı gelirlerinden 20 yıl boyunca tek kuruş vergi alınmayacak.

İMALATÇI VE İHRACATÇIYA NEFES, VARLIK BARIŞINA YENİ KAPI

Paket sadece dev şirketleri değil, yerli üreticiyi de kapsıyor. Kurumlar vergisi oranlarında gidilen radikal indirimler şöyle şekillendi:

Vergi oranı %20’den %9’a çekiliyor.

Vergi oranı %14 olarak uygulanacak.

Yurt dışındaki para, altın ve menkul kıymetlerin %2-3 gibi sembolik vergi oranlarıyla Türkiye’ye getirilmesine imkan tanınacak ve bu varlıklar için vergi incelemesi yapılmayacak.

EKONOMİSTLER UYARIYOR: "FATURA YİNE DAR GELİRLİYE"

Düzenlemeyi değerlendiren uzmanlar, bu hamlelerin bir "seçim ekonomisi" sinyali olduğunu savunuyor.

Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, faiz ve kur politikasına müdahale edilemediği için vergi indirimlerine gidildiğini belirterek, "Bu durum bütçe açığını tırmandıracak. Azalan vergi gelirleri, dolaylı vergiler yoluyla yine ücretli kesimin sırtına binecek" uyarısında bulundu.

Prof. Uğur Emek ise yabancı sermayenin sadece vergi indirimiyle gelmeyeceğini, kalıcı yatırım için hukuki güvenliğin şart olduğunu vurguladı.

Dr. Levent Dölek, yabancı sermayeye verilen imtiyazların Türkiye’de "anayasasız adacıklar" yaratma riski taşıdığını ve ekonomik canlılık vaadinin geçmişte olduğu gibi yine emekçiye ek yük olarak döneceğini iddia etti.

İŞ DÜNYASI MEMNUN AMA TEMKİNLİ

İş dünyası temsilcileri, özellikle kurumlar vergisindeki düşüşü "stratejik bir hamle" olarak nitelendirdi. Ancak sanayiciler, kâr edemeyen firmalar için vergi indiriminin bir anlam ifade etmeyeceğini, asıl desteğin istihdam maliyetleri ve döviz dönüşüm desteğiyle gelmesi gerektiğini belirtti.